Ocieplenia i Izolacja Dachu – Jakie materiały wybrać?

Dach jest główną przegrodą chroniącą niżej położone kondygnacje, nie tylko przed oddziaływaniem  środowiska zewnętrznego (np. opadami atmosferycznym, wiatrem, zmianami temperatur), ale również przed nadmierną utratą ciepła w okresie zimowym. Dlatego też bardzo ważne jest jego odpowiednie wykonanie oraz ocieplenie.
W literaturze można spotkać informacje, że przez dach ucieka od 10 do 25% ciepła z całego budynku. Jak widać jest to duża część, za którą musimy zapłacić.

Problem ten od dawna jest znany. Zarówno Polska, jak i inne kraje próbują go rozwiązać wprowadzając nowe coraz bardziej rygorystyczne przepisy związane z ocieplaniem budynków. W Polsce obowiązek ten nakłada na inwestorów Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). w załączniku nr 2 „Wymagania izolacyjności cieplnej i inne wymagania związane z oszczędnością energii”.
    
Od 1 stycznia 2017 rozporządzenie to wprowadziło wymóg aby „(...) wartości współczynnika przenikania ciepła Uc ścian, dachów, stropów i stropodachów dla wszystkich rodzajów budynków, uwzględniające poprawki ze względu na pustki powietrzne w warstwie izolacji, łączniki mechaniczne przechodzące przez warstwę izolacyjną oraz opady na dach o odwróconym układzie warstw, obliczone zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi obliczania oporu cieplnego i współczynnika przenikania ciepła (…)", dla pomieszczeń ogrzewanych nie mogą być większe niż 0,18 [W/m2K] a od 2021 0,15 [W/m2K] (od 2019 r. dla budynków władz publicznych publicznej oraz będących ich własnością).

Wartość ta (U [W1/m2K]) wyraża ilość ciepła (pracy, energii) [J], jaka „ucieka” przez każdy metr kwadratowy [m2] np. ściany (stropu) w czasie jednej sekundy [s] i przy różnicy temperatur po obu stronach ściany (stropu) wynoszącej jeden stopień [K].

Co dla zwykłego użytkowania budynków oznacza współczynnik przenikania ciepła U?

Im jest on większy, tym więcej ciepła ucieka z budynków, czyli ponosimy większe koszty związane z ogrzewaniem, co w konsekwencji wpływa na większe wydatki, ale również na wyniki audytów energetycznych budynków (w przypadku, gdy do ogrzewania budynków korzystamy np. z ogrzewania elektrycznego, gazowego, węglowego...).

Może się wydawać, że 1 W to niewiele, ale jeżeli weźmie się pod uwagę powierzchnię całej przegrody (dachu) nierzadko wynoszącą 100 i więcej m2 oraz różnicę temperatur wewnątrz (np. 20°C) i  na zewnątrz budynku np. -15°C to różnica ta wynosi 35°C. W całym okresie grzewczym generuje to znaczne kwoty.

Termoizolacja dachu – jaki materiał wybrać

Obecnie technologie pozwalają na stosowanie różnych materiałów do ocieplenia ścian czy izolacji dachów budynków. Najpopularniejszym materiałem cały czas pozostaje wełna mineralna, która dzięki swoim właściwościom bardzo dobrze nadaje się do ociepleń. Materiał ten ma dobre własności akustyczne czy też odporności ogniowej.

Czym jest wełna mineralna?

Tak naprawdę rozróżnić można dwa rodzaje wełny mineralnej: skalną i szklaną. Obydwa materiały mają bardzo podobne właściwości. Czy zatem różnią się od siebie?

Główną różnicą jest materiał, z którego dana wełna jest otrzymywana.

Wełna skalna powstaje w wyniku topienia materiału skalnego takiego jak np. bazalt, gabro, dolomit, czy też materiał pochodzący z recyklingu – tzw. brykiet mineralny. Surowce te zostają stopione w wysokich temperaturach i uzyskuje się z nich „włókna”, które w późniejszej obróbce technologicznej zlepia się specjalną żywicą i formuje konkretne produkty np. płyty, maty, otuliny – lub wytwarza luźne strzępki wełniane zwane granulatem. W płytach i matach włókna mają przeważnie układ rozproszony. Tylko w wełnie lamelowej są ukierunkowane prostopadle do powierzchni płyt, które mogą być łączone fabrycznie z papą podkładową.

Wełna szklana Powstaje w podobny sposób jak wełna skalna. Surowcami wyjściowymi są piasek kwarcowy i stłuczka szklana pochodząca z recyklingu. Sam proces produkcyjny jest bardzo podobny. Wytwarza się z niej płyty i maty.

Obydwa rodzaje wełny mineralnej mają podobne właściwości izolacji cieplnej. Różnią się natomiast gęstością (ciężarem) – wełna szklana jest lżejsza, czy też odpornością ogniową (w tym wypadku wełna skalna wypada lepiej).

Jeżeli już zdecydowaliśmy się na odpowiednią dla nas wełnę mineralną, musimy dobrać ją pod względem izolacji termicznej, tak aby spełniała aktualne przepisy prawne. Szukając informacji o materiałach ociepleniowych napotykamy informację, że np. dana wełna ma współczynnik przewodzenia ciepła λ=0,040 [W/mK] lub opór cieplny R=2,50 [m2K/W]. Natomiast w rozporządzeniu określono współczynnik przenikania ciepła U.

Wszystkie te parametry są ze sobą powiązane. Opór cieplny (R) jest to po prostu odwrotność współczynnika przenikania ciepła (U) – R=1/U.

Również w przypadku znajomości tylko współczynnika przenikania ciepła (λ) można wyliczyć współczynnik przenikania (U). Potrzebujemy do tego dodatkowo grubości danego materiału (d) oraz współczynniki wnikania ciepła z zewnątrz i wewnątrz (ai, ae) (nazywanych również jednostkowymi oporami przejmowania ciepła- RSi, RSe).

U=1/(Rsi+d/λ+Rse) [W/m2K].


Najprościej mówiąc im lambda (λ) mniejsza tym materiał jest cieplejszy – przy zachowaniu tej samej grubości materiału.

Należy jednak pamiętać, że na współczynnik przenikania ciepła wpływa nie tylko sama wełna, ale wszystkie warstwy dachu- np. płyty gipsowo-kartonowe, jakimi często wykańcza się poddasza, czy też wentylacja pod blacho-dachówkami czy dachówkami.

Podstawowe elementy konstrukcji dachu

Każdy dach składa się z:
  • konstrukcji nośnej (więźby dachowej),
  • podkładu usztywniającego i podtrzymującego (łaty, kontrłaty) zwanych czasami również rusztem,
  • pokrycia (dachówka, blacha, gont),
  • urządzeń odprowadzających wodę (rynny, rury spustowe, obróbki kominiarskie, kosze itp.)
ale także z ocieplenia, folii paroszczelnej od środka budynku i folii wysokoparoprzepuszczalnej zwanej również folią wstępnego krycia lub też folii niskoparoprzepuszczalnej kładzionych od strony pokrycia dachowego.

Aby móc cieszyć się w pełni z naszego domu wszystkie te elementy dachu powinny być wykonane starannie i bez błędów. Mają one wpływ na skuteczną izolację konstrukcji dachowych. Pamiętajmy również, że nie warto oszczędzać, ani na materiałach ani na samym wykonaniu, ponieważ dach, jak i cały budynek ma nam służyć wiele lat.

Poniżej przedstawimy Państwu kilka najczęściej występujących błędów, z jakimi się spotykamy.

Typowe błędy przy układaniu dachu i kryciu go blachodachówką

Skutki źle wykonanego dachu mogą być opłakane. Nieprawidłowo zaplanowane i wykonane prace mogą nie tylko znacznie podnieść koszty wykonania dachu, ale także doprowadzić do pogorszenia stanu technicznego budynku. Jakie błędy najczęściej popełniają dekarze przy układaniu blachodachówki?
 

Nieprawidłowo rozmieszczone łaty

Zdarza się, że dekarz źle rozmierzy dach. Skutkiem tego jest nieprawidłowe rozmieszczenie łat i kontrłat. Należy rozłożyć je równolegle do krokwi, natomiast prostopadle do nich – nabija się łaty. Te drewniane elementy stanowią podporę dla blachodachówki.

Jeśli wynajęty przez nas dekarz popełni błąd i nieprawidłowo rozmieści łaty - jego naprawa zajmie mu kilka lub kilkanaście godzin. Aby tego uniknąć należy bardzo dokładnie rozmierzyć dach i zaplanować rozkład łat biorąc pod uwagę rodzaj blachodachówki, jaka została zakupiona przez inwestora.
 

Błędy popełniane w czasie przygotowywania rusztu

Do listy błędów, jakie może popełnić dekarz, należy dodać także inne błędy związane z układaniem rusztu. Jest to bowiem nie tylko kwestia dokładnego zmierzenia, ale także odpowiedniego wyboru materiału. Pamiętajmy, że ruszt może być przygotowywany wyłącznie z drewna suchego. To podstawa dobrze funkcjonującego dachu – nie możemy dopuścić do tego, by został ułożony z desek posiadających wady takie jak skrzywienia czy wygarbienia. Także oszczędzanie na impregnatach do drewna może przynieść opłakane skutki. Jeśli łaty i kontrłaty mają służyć przez wiele lat, muszą być dobrze zabezpieczone przed wilgocią.
 

Źle ułożona folia dachowa

Źle ułożona folia dachowa to znacznie poważniejszy błąd, który może prowadzić do nieszczelności. Folia dachowa ma za zadanie izolować całą konstrukcję dachu, aby do budynku nie przenikała woda oraz wilgoć.

Zwracajmy szczególną uwagę na ten etap prac: folia musi być ułożona równo, bez szczelin pomiędzy jej poszczególnymi pasami i warstwami. Także położenie na dach rozerwanej czy przeciętej folii, i niezabezpieczenie jej jest karygodnym błędem. Jeśli dekarz zastosuje specjalne taśmy naprawcze, folia będzie służyła przez wiele lat. Do jej naprawy nie używajmy zwykłych taśm klejących.

Membranę należy szybko pokryć blachodachówką. Folia wstępnego krycia nie może być długo wystawiona na działanie promieni UV, ponieważ straci swoje właściwości i nie będzie chronić przed przenikaniem wody do docieplenia. Należy również założyć podsufitki, bo promieniowanie UV odbite od gruntu również uszkodzi folię.

Nieszczelny dach może być przyczyną zawilgocenia poddasza - stąd już krótka droga do rozwoju pleśni i grzybów na ścianach i stropach. Dodatkowo należy zadbać o odpowiednią wentylację połaci dachowej, aby zapewnić ruch powietrza, a tym samym usuwanie pary wodnej z folii wstępnego krycia. Brak wentylacji tak jak i nieszczelności może spowodować powstanie grzyba i pleśni, a to z kolei przyczynia się do niszczenia materiałów tworzących wszystkie warstwy izolacyjne poddasza.
 

Obróbka komina

Komin jest elementem, który przecina niejako dach, a miejsca, w których łączy się z połacią, są szczególnie narażone na powstawanie nieszczelności. Izolacje dachów wykonywane w tym miejscu powinny być szczególnie dopatrzone. Źle wykonana obróbka będzie skutkowała przeciekaniem wody, co szybko doprowadzi do zawilgocenia termoizolacji oraz wszystkich elementów konstrukcji dachu.
Należy więc w tych miejscach stosować specjalne taśmy uszczelniające oraz aluminiowe listwy dociskające je do komina. Tak wzmocnione uszczelnienie zabezpieczają przed dostaniem się choćby najmniejszej ilości wody.
 

Kosz dachowy

Koszem dachowym określamy wklęsłe miejsce połączenia dwóch połaci dachowych. Jest to ten element dachu, który jest szczególnie narażony na fatalne błędy dekarskie. Spowodowane jest to tym, iż to właśnie kosz „zbiera” wodę oraz śnieg z obydwu połaci dachu. Najczęściej popełnianym błędem dotyczącym kosza dachowego jest niedostatecznie głęboko zachodząca obróbka. Skutkiem tego jest dostawanie się wody pod dach. Błąd ten można stosunkowo łatwo naprawić poprzez zagięcie brzegów obróbki do góry. Dodatkowym zabezpieczeniem może być umieszczenie specjalnych uszczelek pomiędzy obróbką a pokryciem. Należy tu wspomnieć też o tym, iż nieprawidłowo wykonany kosz będzie szpecił dach, toteż warto dokładnie kontrolować prace na tym etapie.

To tylko kilka z wielu błędów, które może popełnić dekarz. Pamiętajmy więc, żeby szukać polecanego, doświadczonego wykonawcy, i mieć kontrolę nad postępem prac. Tylko wtedy wykonane izolacje konstrukcji dachowych spełnią przypisane im funkcje. Równie istotne jest inwestowanie w materiały wysokiej jakości i pochodzące od sprawdzonego producenta. Tylko takie dają gwarancję niezawodności.

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i bądź na bieżąco. Nie przegap żadnej wiadomości związanej z działalnością Blachotrapez.
Wypisz się z newslettera.