Samowola budowlana to prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, zgłoszenia lub wbrew przepisom prawa. Może dotyczyć zarówno budowy całego obiektu, jak i jego rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia. Konsekwencją samowoli są wysokie kary finansowe, a w skrajnych przypadkach nakaz rozbiórki. Legalizacja samowoli budowlanej wymaga spełnienia określonych warunków technicznych i prawnych.